خانه / دانستنیها پزشکی سلامت / در کلینیک کاوش بخوانید: فاصله ۱۵ برابري ميان دوسوي دهك‌ها

در کلینیک کاوش بخوانید: فاصله ۱۵ برابري ميان دوسوي دهك‌ها


فاصله 15 برابري ميان دوسوي دهك‌ها

سلامت نیوز: آمارها نشان مي‌دهد كه فاصله هزينه تفريحي و فرهنگي ۱۰‌درصد خانوارهاي كشور در سال ۹۴ حدود ۶۰۰برابر ۱۰‌درصد پاييني كشور بوده است. اين آمارها همچنين نشان مي‌دهد كه خانوارهاي دهك پاييني كشور ۴درصد از كل سبد هزينه‌يي خود را صرف بهداشت و درمان كرده‌اند.

به گزارش سلامت نیوز، روزنامه تعادل نوشت: آمارهاي جديد از بررسي بودجه خانوار مناطق شهري كشور در سال ۹۴ از سوي بانك مركزي منتشر شد. اين آمارها نشان مي‌دهند كه فاصله بيش از ۱۵برابر ميان هزينه‌هاي دو دهك بالا و پاييني خانوارهاي كشور وجود دارد. براساس آماري كه بانك مركزي به‌تازگي منتشر كرده است، جمع كل هزينه‌هاي ناخالص به‌طور متوسط در يك خانوار دهك اول (پايين‌ترين دهك) به‌طور سالانه حدود ۷ميليون و ۸۰۰هزار تومان است، درحالي كه يك خانوار دهك دهمي (بالاترين دهك) بيش از ۱۰۸ميليون ‌تومان در سال هزينه مي‌كند. اين امر نشان مي‌دهد كه نسبت نخستين و آخرين دهك‌هاي درآمدي كشور فاصله بيش از ۱۴۰۰درصدي در ميزان هزينه‌هاي‌شان وجود دارد.

۷۰درصد زير ميانگين هزينه‌ها

طبق اين گزارش، متوسط هزينه براي يك خانوار ايراني (متوسط هزينه دهك‌ها) حدود ۳۵ميليون تومان در سال است كه اين ميزان هزينه را تنها سه دهك بالايي (هشتم، نهم و دهم) دارا هستند. اين بدين معناست كه ميانگين هزينه‌ها توزيع بسيار نابرابري دارد و ۷۰‌درصد افراد جامعه زير اين ميانگين قرار دارند، به‌طور دقيق‌تر متوسط هزينه ميليوني خانوارهاي ايراني اگر ۳۵ميليون‌ تومان شده است نه به خاطر اينكه اغلب خانوارها درآمدي مشابه به اين رقم دارند بلكه درآمد بالاي دو دهك بالايي كشور بوده كه ميانگين را افزايش داده است. در آمار توصيفي در اين‌گونه موارد سراغ يك شاخص دقيق‌تر كه توزيع را دقيق‌تر نمايان كند، مي‌روند. شاخص ميانه دقيقا به خاطر همين وضعيت‌ها به كار مي‌رود. ميانه در اينجا در ميان دو دهك مياني پنجم و ششم قرار دارد كه همان عدد ۲۵ميليون تومان است. بنابراين مي‌توانيم حد وسط درآمد سالانه خانوارهاي ايراني را ۲۵ميليون تومان درنظر گرفت كه بر اين اساس ۵۰‌درصد افراد جامعه زير اين ميزان هزينه قرار دارند و ۵۰‌درصد هم بالاتر از اين ميزان هستند. يكي از اقتصاددانان نيز معتقد است كه ميانه از ميانگين توصيف بهتري از كل جامعه مي‌تواند داشته باشد. داوود سوري اقتصاددان در اين خصوص به «تعادل» مي‌گويد: «تفاوت ميان ميانگين و ميانه وقتي مهم است كه نابرابري در جامعه بالا باشد به خاطر اينكه وقتي نابرابري زياد است غالبا ميانگين از ميانه بالاتر قرار مي‌گيرد در حالي كه ميانه شاخص مناسب‌تري براي جامعه به‌طور كلي است.»

سوري ادامه مي‌دهد: «بنابراين وقتي بخواهيم كل جامعه را توصيف كنيم ميانه گويا‌تر و واقعي‌تر است اما وقتي قرار باشد ميانگين و ميانه را در ميان دهك‌ها به‌كار‌ گيريم چون نابرابري كمتر است اين دو شاخص كمي، آنچنان به كار نمي‌آيد.»

فاصله عميق دهك دهم با كل جامعه

يكي از موضوعات جالب‌توجه در جدول هزينه خانوارهاي كشور در سال ۹۴ اين است كه از ميانگين فاصله هزينه‌ها در ميان دهك اول تا نهم به‌طور متوسط ۶ميليون تومان است اما وقتي دهك دهم را وارد اين محاسبه كنيم حدود دو برابر مي‌شود.

يعني فاصله ميان ده دهك هزينه‌يي ۱۱ميليون تومان مي‌شود. اين به وضوح نه تنها نشان مي‌دهد كه چگونه ميانگين در اين‌گونه مواقع غيرواقعي است بلكه مي‌گويد كه دهك دهم فاصله بسيار زيادي با دهك‌هاي ديگر جامعه دارد. فاصله هزينه بين دهك نهم و دهم حدود ۵۱ميليون تومان است، اين درحالي است كه دهك نهم با هشتم حدود ۱۴ميليون ‌تومان فاصله دارد. از دهك هشتم به پايين‌تر هم فاصله‌ها از ۹ميليون تا ۳ميليون تومان در نوسان است.

فاصله طبقات در سبدهاي هزينه‌اي

آمار مربوط به بودجه خانوارهاي شهري در سال ۹۴ حاكي از اين است كه بيشترين دخل خانوار بخش مسكن، آب، برق، گاز و ساير سوخت‌ها هزينه مي‌شود و بعد از آن بخش خوراكي‌ها و آشاميدني‌ها بيشترين هزينه خانوارها را به خود اختصاص داده است. درخصوص ده دهك درآمدي كشور نيز اين موضوع صادق است اما در دهك دهم كشور حدود ۳۴‌درصد كل هزينه‌ها در بخش مسكن مصرف شده در حالي كه دهك اول جامعه حدود ۵۷‌درصد كل هزينه‌هاي خود را صرف اين بخش كرده‌اند. خوراكي‌ها و آشاميدني‌ها دهك دهم ۱۷‌درصد و دهك اول ۲۸‌درصد از كل هزينه‌هاي آنها را تشكيل داده است. اين آمارها همچنين نشان مي‌دهد كه تنها ۴‌درصد از كل هزينه‌هاي ۷ميليوني دهك دهم را بخش بهداشت و درمان به خود اختصاص داده است يعني ۳۲۹هزار تومان. درخصوص تفريح و امور فرهنگي نيز دهك اول ۴۱هزار تومان و دهك دهم ۲۶ميليون تومان هزينه كرده‌اند كه معادل فاصله‌يي ۶۳۰برابري است.

توزيع جامعه در ۱۵طبقه

يكي ديگر از جداول بودجه خانوار كه مرتبط با توزيع درآمد افراد جامعه است جدولي با عنوان «متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار براي گروه‌هاي مختلف هزينه در طبقات هزينه ناخالص» است. در اين جدول توزيع درصدي خانوارها براساس ۱۵طبقه هزينه‌يي توصيف شده كه در آن طبقه اول از هزينه صفر تا ۴ميليون و ۹۸۱هزار تومان و طبقه پانزدهم از ۳۶۴ميليون و بيشتر تشكيل شده است. اين جدول نشان مي‌دهد كه ۱٫۷۶‌درصد خانوارهاي كشور در طبقه اول حضور دارند يعني هزينه در ميان صفر تاحدود ۵ميليون تومان در سال دارند. ۰٫۱‌درصد نيز از افراد جامعه در طبقه پانزدهم هزينه‌يي كشور قرار دارند.

اين جدول نشان مي‌دهد كه ۷۵‌درصد خانوارهاي كشور از نظر ميزان هزينه‌هايي كه در طول يك سال دارند، در پنج طبقه (چهارم تا هشتم) قرار دارند. اين پنج طبقه از حدود ۹ميليون تا ۵۰ميليون‌ تومان قرار دارند يعني هزينه سالانه ۷۵‌درصد خانوارهاي كشور در ميان اين دو رقم قرار دارد. به اين صورت كه در طبقه چهارم (۹ تا ۱۳ميليون) ۱۰‌درصد جمعيت، طبقه پنجم (۱۳ تا ۱۸ميليون) ۱۴٫۵درصد، طبقه ششم (۱۸ تا ۲۵ميليون) ۱۷٫۸درصد، طبقه هفتم (۲۵ تا ۳۶ميليون) ۱۷٫۱‌درصد و طبقه هشتم (۳۶ تا ۵۰ميليون) ۱۳٫۷‌درصد خانوارها قرار دارند. علاوه بر اين، ارقام حاكي است كه ۶۲‌درصد خانوارها هزينه‌يي در ميان صفر تا ۳۶ميليون تومان دارند. از طرفي در ۳طبقه بالايي از اين ۱۵طبقه، يعني خانوارهايي كه هزينه سالانه ۱۳۵ميليون و بيشتر در سال دارند حدود ۱٫۳‌درصد كل جمعيت ايران را دارند. البته معلوم نيست اين طبقه‌بندي ۱۵گانه بر چه اساسي انجام شده است چون فاصله ميان هر كدام از طبقات مساوي نيست. داوود سوري نيز به اين موضوع انتقاد مي‌كند و مي‌گويد: «براي محاسبات آماري توزيعي بايد فاصله هر كدام از طبقات مساوي باشد تا بتوان از آن نتيجه‌يي واقعي‌تر استنتاج كرد اما اين جدول به‌دليل نداشتن اين خصيصه آنچنان قابل اطمينان نيست.»

سوري در پايان به اين موضوع كه گفته شده ۱۵‌درصد از قدرت خريد مردم در طول اين سال‌ها بازگشته، انتقاد مي‌كند و مي‌گويد: «اين آمار به خوبي گوياي واقعيت است بنابراين نبايد به آمارهايي كه از آمال و آرزوها بر مي‌خيزد توجهي كرد چون اين آمار و ارقام شواهدي هستند كه نشان مي‌دهند مخارج خانوارها ۶ الي ۷‌درصد افزايش داشته است درحالي كه تورم هم به‌طور متوسط در اين سال حدودا ۱۲ الي ۱۳‌درصد افزايش يافته است. اين آمارها گوياي اين واقعيت است كه سفره‌ها كوچك‌تر شده و هيچ شكي در اين نيست.» سوري تاكيد مي‌كند كه جامعه اقتصادي ما جامعه برابري نيست.

شما این خبر را از کلینیک کاوش می خوانید. کلینیک کاوش ارائه دهنده جدیدترین اخبار پزشکی و سلامت و مطالبی که برای سلامتی شما لازم و ضروری است. مطالب علمی و پزشکی را روزانه در کلینیک کاوش مطالعه نمایید. مطالب پزشکی در سایت کلینیک کاوش بصورت روزانه آپدیت شده و شما می توانید هر روز این مطالب را مطالعه نمایید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *